Category Archives for Gevelbekleding

Een villa afgewerkt met: Spuitkurk!

Het kon eigenlijk niet uitblijven. Ik ben voor een bijzondere vorm van pleisterwerk gevallen. Een manier van stucwerk, dat eigenlijk alle bezwaren wegneemt, die ik had tegen deze vorm van gevelafwerking. En eigenlijk is dat toch wel bijzonder te noemen.

Als liefhebber van metselwerk, moest ik in het verleden niets van stucwerk hebben. Toen in Nederland een aantal architecten dit gevelmateriaal in de 80 en 90’er jaren steeds vaker gingen toepassen als alternatief voor metselwerk, was ik daar zeker niet blij mee. Niet dat ik stucwerk nu zo lelijk vond. Ik zag het in het buitenland, zoals in Zuid-Duitsland, Oostenrijk en in Griekenland, landen waar ik meestal naartoe ging op vakantie. Dus ik kende het wel. Bij de oplevering van zo’n gepleisterde woning of gebouw had deze vaak een bijzonder frisse uitstraling. Mijn bezwaren kwamen later. Het pleisterwerk begon er na verloop van niet eens zo’n lange tijd zo armoedig uit te zien! Bovendien kwamen er al snel haarscheurtjes in en ik leerde dat pleisterwerk regelmatig onderhoud vraagt. En dat kost geld! Bij metselwerk heb je daar geen last van. Het veroudert wel enigszins, maar dat wordt algemeen geaccepteerd. Bovendien komen in metselwerk geen haarscheurtjes.

Maar let op! Het probleem met haarscheurtjes en snel verouderen van stucwerk is opgelost, namelijk met Spuitkurk. Al eerder schreef ik over spuitkurk als een duurzaam alternatief voor pleisterwerk, dus ik zal niet weer alle daarin gemelde positieve argumenten herhalen. Toch wil ik enkele hele nuttige eigenschappen noemen. Spuitkurk is en blijft enigszins elastisch, waardoor er geen haarscheurtjes kunnen ontstaan. Daarnaast kun je het heel gemakkelijk met water reinigen, omdat het waterdicht is. De fabrikant geeft er zelfs 20 jaar garantie op, dus je bent er zeker van dat je er voor lange tijd geen onderhoudskosten aan hebt. Over enkele weken wordt dit edele materiaal op de villa van bovenstaande artist impression gespoten. Deze bijzondere woning wordt momenteel in Bakkum bij Castricum gebouwd.

Wat daarnaast bijzonder aardig is, deze villa is gebouwd met Passief Bouwblok, waar ik ook al het e.e.a. over geschreven heb. Op de kleine foto’s is daar een kleine impressie van weergegeven. Foto’s van het spuitkurken kan ik uiteraard nog niet laten zien, maar dat doe ik binnenkort. Dat beloof ik.

Overigens staat Passief Bouwblok samen met DURV! op 10 – 12 oktober op de Vakbeurs Energie te Den Bosch, o.a. met Spuitkurk. Het standnummer is 03.F062 en u bent daar uiteraard van harte welkom.

Architect : Zeinstra Veerbeek uit Den Haag
Aannemer : Balance d’Eau uit Delft en Meerkerk
Bouwsysteem : Passief Bouwblok
Wandafwerking: BP Management als gecertificeerd spuitkurkverwerker i.s.m. DURV!

Spuitkurk, een duurzaam alternatief voor pleisterwerk

Een goede relatie wees me op het bestaan van spuitkurk. Het zou alleen maar voordelen hebben, u kent dat wel. Maar toen ik hoorde dat het een hele goede vervanger was van traditioneel stucwerk, was toch mijn belangstelling gewekt. Want daar ben ik al veel langer naar op zoek! Het telefoonnummer dat ik moest bellen, zei me nog niet veel, maar de stem die ik hoorde wél. Het bleek een oude bekende van mij uit de baksteenwereld te zijn, een wereld die ik zeer goed ken. Beste Jacques, zo begon ik, vertel mij nu eens: wat is er nou zo bijzonder aan spuitkurk? Het gehele verhaal zal ik u besparen, maar ik heb het hieronder even samengevat.

Om iets over spuitkurk te vertellen, dan moet ik beginnen bij het belangrijkste onderdeel: kurk!



Wat is kurk?

Kurk is afkomstig van de schors van de kurkeik. Deze boom komt voor in het Middellandse Zeegebied en wordt om de negen jaar geoogst. Het ontschorsen veroorzaakt geen schade aan de boom die meer dan 300 jaar oud kan worden. Het schillen houdt de boom vitaal. Zou je zo’n boom nooit schillen, dan wordt hij hooguit 85 jaar.

Kurk is een natuurproduct met uitstekende isolerende eigenschappen. Kurk absorbeert geluiden en trillingen, is antistatisch en brandvertragend. Bovendien bevat kurk verschillende harsen waardoor het goed bestand is tegen water en tegen aantasting door schimmels en insecten.

Spuitkurk is een gevel- of wandafwerking, dat gemaakt is van kurkgranulaat (korrels) en acrylhars (ook bio-based) en d.m.v. spuittechniek in twee (binnen) of drie lagen (buiten) wordt aangebracht op een gevel. Het is in verschillende kleuren en korrelgroottes leverbaar.



Wat zijn de eigenschappen van spuitkurk?

En nu de eigenschappen spuitkurk:

  • Waterafstotend – Definitieve waterbestendige bescherming
  • Ademend/dampopen – Vocht kan in de vorm van waterdamp ontsnappen
  • Elastisch – 34% rekbaar, voorkomt waterinfiltratie door barsten en werkt scheuroverbruggend
  • Esthetisch – Decoratieve afwerklaag beschikbaar in verschillende kleuren en aanpasbare korrelstructuur
  • Energiebesparend – Thermisch isolerende werking, reductie van koudebruggen en anti-condenserende werking
  • Duurzaam – Opvallende kras- en slijtvastheid, grote UV-bestendigheid en bestand tegen muurzouten en zilte lucht
  • Onderhoudsvriendelijk – Voorkomt algen en schimmels en laat zich makkelijk reinigen met een hogedrukreiniger
  • Ecologisch – Kurk, het belangrijkste bestanddeel van spuitkurk, is een 100% natuurlijke, hernieuwbare én herbruikbare grondstof met een positieve CO2-balans
  • Veelzijdig – Uitstekende hechting op hout, beton, steen, vezelcement, metaal, kunststof (PVC, PE), pleisterwerk en reeds geverfde muren; zowel binnen als buiten op muren, daken en terrassen
  • Eenvoudig – Eenvoudig en snel te plaatsen door erkende spuitkurk verwerkers
  • Uniek – Enige fabrikant die zich 100% toelegt op de productie van spuitkurk. Aangebracht in 3 lagen met een minimaal verbruik van 2kg/m².
  • Garantie – 20 jaar niet-afbouwend, mits aangebracht door een gecertificeerde spuiter.

De eigenschappen van spuitkurk zijn getest volgens de internationale ISO en UNE-EN standaarden. Alle Nederlandstalige testrapporten zijn verkrijgbaar op eenvoudige aanvraag.

 



Wat kost spuitkurk?

Als laatste wil ik u de prijzen van spuitkurk niet onthouden. De gemiddelde prijs varieert tussen € 40,— en € 60,— per m2. E.e.a. hangt namelijk af van hoeveel lagen er gespoten moeten worden, de complexiteit van de gevels en de conditie van de ondergrond. Allemaal zaken, waar eerst goed naar gekeken moet worden.

 



Tot slot

Mocht u meer van dit unieke materiaal willen weten om thuis binnen en/of buiten toe te passen, of op één van uw projecten? Belt u mij dan gerust op. Dit is werkelijk een prachtige toevoeging aan de huidige markt, én met 20 jaar garantie. Dat laatste is ook iets waard, zo lijkt me!

 

Heeft u wel eens spuitkurk overwogen?

Hij keek mij verwonderd aan. Kurk, zo merkte hij op, deden we vroeger op wanden en op de vloer. Op wijnflessen, vulde ik hem aan, als stolp op zuurflessen in laboratoria en onder hete pannen. Kurk is namelijk zuur- en zoutbestendig en brandt niet. Ja inderdaad, maar op gevels als pleistermateriaal?

Mijn gesprekspartner heeft een woning, die in drie fases was gebouwd. Zijn vader had de basiswoning begin jaren zestig laten bouwen. Later was er een groter deel tegenaan gebouwd, met over het geheel een groot dak. Op een gegeven moment had hij de woning overgenomen en er nog een stuk achter gebouwd. Binnen was de woning al helemaal verbouwd en hij en zijn vrouw vonden dat nu de buitenkant aan de beurt was.

Ik wil absoluut geen pleisterwerk, zo legde hij uit, want bij stuc ga je op een gegeven moment scheurtjes zien, dat betekent dus onderhoud. Bovendien wordt het smerig, dus je kunt ook nog eens regelmatig schilderen.
Als ik uw bezwaren nu eens weg weet te nemen, zo begon ik, maar hij reageerde meteen lachend dat me dat niet zou gaan lukken.

Heeft u wel eens spuitkurk overwogen? Hij kende het niet. Spuitkurk is een natuurlijk materiaal met een aantal bijzondere eigenschappen, zo begon ik. Naast zuurbestendigheid en het feit dat het niet brandt, is het een elastisch materiaal én het is kleurecht. Door z’n elasticiteit zullen er geen scheurtjes ontstaan en vuil kun je er gewoon vanaf spuiten. Met een hogedrukspuit? vroeg m’n gesprekspartner. Jawel, mits je dit met beleid doet. De fabrikant staat zo positief achter z’n product dat je als klant er zelfs 20 jaar garantie op krijgt, op zowel kwaliteit als kleur, maar dan moet het wel door een erkende spuiter worden aangebracht.

Hier wil ik meer van weten, zo vroeg de man mij, is het veel duurder dan gewoon pleisterwerk? Nee, dat valt reuze mee, maar het is in ieder geval goedkoper dan steenstrips. Dat laatste was namelijk de andere optie, waar hij eigenlijk al van was uitgegaan.


Inmiddels is besloten om zowel steenstrips als kurk toe te gaan passen zoals op de foto’s te zien is.

 

Lees ook: Spuitkurk, een duurzaam alternatief voor pleisterwerk

 

We willen dezelfde gevel!

De wens van het jonge echtpaar was duidelijk. Terwijl ik tijdens mijn bezoek in hun tijdelijke keuken zat, zag ik grote draagbalken langs het plafond lopen. Deze ruimte was al gerenoveerd en daarnaast moest nog een schuur omgetoverd worden. Een klein deel van het gebouw had de vorige eigenaar laten metselen met rustieke Belgische gevelstenen en ze wilden graag dat de rest van de gevels dezelfde uitstraling zou krijgen. Daarmee zou het tenminste één woning worden, weliswaar met meerdere daken, maar geen ratjetoe zoals nu. Een andere wens van het stel was, dat hun nieuwe woning energieneutraal zou worden. Kozijnen had hij al geregeld, want in die business
was hij zelf werkzaam. De verbouwing deed hij trouwens ook zelf. Echt een handige jongen uit de bouw, zo concludeerde ik voor mezelf. Wat diezelfde uitstraling aanging, vertelde ik het (ver)bouwlustige echtpaar over de zgn. Meldorfer steenstrips, waarmee aan de hand van bestaande stenen deze zeer nauwkeurig nagemaakt kunnen worden. Deze minerale strip wordt nog met de hand gemaakt, is zeer licht en vervuilt vrijwel niet. Een eendagsvlieg? Deze strip wordt al 35 jaar in het plaatsje Meldorf in Duitsland gemaakt!

 

Het echtpaar was meteen enthousiast. En na nog mijn verhaal over het bijbehoren isolatiesysteem en de waterdichte, doch damp-open wapeningslaag met enorme hechtsterkte verteld te hebben, kon ik gewapend met meetresultaten aan het rekenen.      Al met al bleek het om 250 m2 aan te bekleden gevels te gaan en behoorlijk wat neggen (rondom de kozijnen), dus veel hoekstrips. De kosten vielen toch wel wat tegen, als ze het helemaal door een montagebedrijf zouden laten verzorgen. En als ik alleen de materialen van je koop, kan dat ook? vroeg hij, als echte bouwvakker. Dat scheelde aanmerkelijk en daarmee was het ineens wel haalbaar. Ik ben benieuwd wat het resultaat gaat worden. Vast heel erg mooi.

 

Steenstrips in opmars

In mijn stukje over gevelbekleding (een inleiding) sprak ik al over de spouwmuur, waarvan de buitenmuur zowel een esthetische als een praktische functie (tegenhouden van regenwater) heeft.

Stenencultuur
Wat dat esthetische betreft, in Nederland hebben we een ‘stenencultuur’, ofwel we zijn er min of meer aan gewend dat verreweg de meeste woningen en kantoorpanden, de laatste in steeds mindere mate, met gevelstenen gebouwd zijn en worden. Dat is al honderden jaren het geval, maar dat is inmiddels in meerdere opzichten  aan het veranderen. Een van die veranderingen is, dat er inmiddels een dringend tekort is aan mensen om deze stenen te verwerken tot die herkenbare muren, waar we al eeuwen mee te maken hebben. Zie voor meer informatie hierover in het bovengenoemde stukje.

Maar er is meer aan de hand.


Hierna worden van een pas gemetselde spouwmuur de voegen uitgekrabd.


De keuze voor steenstrips

Aangezien stenen eigenlijk alleen nog maar een esthetische functie hebben, is het in feite onzin om ze zo dik te bakken zoals dat tegenwoordig nog gebeurt, namelijk zo’n 9 cm (België), 10 cm (Nederland) tot 11,5 cm (Noord-Duitsland). Je kunt ze ook veel dunner maken, nl. 10, 15 of 20 mm dik en dan noemen we dit strips: steenstrips. Zo zijn er zelfs nog dunnere strips, maar daarover later. Consequentie van het toepassen van steenstrips is wel, dat er op een andere manier gebouwd moet worden.

Ook worden we door allerlei maatschappelijke veranderingen, zoals het Klimaatakkoord van Parijs en de energieagenda van onze overheden, er min of meer toe gebracht om aan energiebesparing te doen en ligt er een logisch compromis voor de hand: isoleren met toch dezelfde uitstraling die we gewend waren, namelijk een bekleding met steen(strips).

In landen als Duitsland en de berglanden Oostenrijk en Zwitserland is men Nederland al een fiks aantal jaren voor. Men is daar al veel langer gewend om zwaar te isoleren. Niet alleen  uit milieu overwegingen, maar ook om op energie te besparen en uit oogpunt van comfort. Energie besparen levert nu eenmaal geld op en waarom zou je dat laten? Een spouwmuur kent men daar niet en toen ik in Oostenrijk eens vertelde hoe  wij in Nederland bouwen, keek men mij verwonderd aan. Overdreven gecompliceerd bouwen, zonder wezenlijk effect, althans niet op gebied van isolatie en comfort.

In genoemde landen heeft men al jaren geleden gezien dat met een draagconstructie van holle baksteenblokken, aangevuld met een dikke isolatielaag en een meestal gestucte afwerking (Putz), er veel meer effect werd gesorteerd dan met onze spouwconstructie. Bovendien vond men onze bouwmethode een vrij ingewikkeld proces en ik denk dat men daar gelijk in had.


“Een spouwmuur kent men daar (in Oostenrijk) niet”

De steenindustrie in Nederland is steeds meer gaan begrijpen, dat het metselen behoorlijk in de gevarenzone terecht is gekomen. Er is inmiddels al zoveel vraag naar steenstrips dat de enkele steenzagerijen die Nederland rijk is momenteel overuren draaien. Het blijkt zelfs een exportproduct te zijn, want de Nederlandse steen in stripvorm schijnt in verschillende landen vrij populair te zijn. De vraag is dus gerechtvaardigd: waarom bakken we die stenen nog zo dik? In Duitsland zijn verschillende steenbakkers in het verleden overgegaan op het bakken van strips, met vaak verbluffende resultaten.


Voorbeeld van een strip van 16 mm dik, die ik toevallig nog op mijn bureau heb liggen. Het is een zgn. splijtstrip, waarvan er twee aan elkaar worden gebakken en daarna in tweeën worden gespleten (vandaar de naam). Deze strip is in dit geval ook nog eens zwart geglazuurd; als steen is deze bijna onbetaalbaar. Deze strip komt uit een partij die is gebruikt bij een gevelrenovatie aan een appartementengebouw in Den Haag.

Eenmaal verwerkt aan de gevel, bijvoorbeeld gelijmd op een isolatielaag, valt de gevel niet van een gemetselde muur te onderscheiden. Je vraagt je met recht af, waarom we niet eerder op dat idee zijn gekomen?


Op deze foto zijn gebakken (dus niet gezaagde!) strips afgebeeld in een zeer moderne versie. Architecten kunnen hier zeer fraaie gevels mee maken!


Soorten steenstrips

Je hebt dus gezaagde (bak)steenstrips en gebakken steenstrips, waarbij het bakproces van de laatste te vergelijken is met dat van tegels. Zowel voor de hoeken van gebouwen als voor de neggen bij kozijnen worden zgn. hoekstrips gebakken. Werkelijk, eenmaal verwerkt is het niet van echte stenen te onderscheiden.

Daarnaast heb je ook de zgn. kunststof strips, die eruit zien als gebakken strips, echter waarbij mineraal materiaal gebonden wordt door kunststof en gekleurd met kleurstoffen. Een kwalitatief goed product onder deze strips is de zgn. Meldorfer strip, die zelfs nog met de hand wordt gemaakt en voor 93% uit mineraal materiaal bestaat en verder uit een beetje bindmiddel en kleurstoffen. 

Bovendien is de lijm meteen de voeg, dus dat scheelt extra werk, terwijl de voeg nooit meer vervangen hoeft te worden. De Meldorfer strip bestaat overigens al 35 jaar in Duitsland en is dus geenszins nieuw te noemen.

 

Deze foto’s zijn recent genomen van een gevelrenovatie met Meldorfer strips van ruim 25 jaar geleden aan de Van Wassenaersheuvel te Oosterbeek. De gevels zien er nog steeds bijzonder “gaaf“ uit.


Conclusie

Kortom, er zijn momenteel grote veranderingen gaande in de (bouw)markt met ‘nieuwe’ producten, terwijl er in dit geval ogenschijnlijk aan het karakter in esthetische zin weinig verandert of tenminste hoeft te veranderen aan de Nederlandse gebouwen.

Bovendien durf ik de stelling aan dat er in kwalitatieve zin veel verbeterd wordt in de bouw, vooral aan wooncomfort en besparing aan energie en dat is heel wat waard! Daar komt nog bij dat je met strips accenten en verfraaiingen aan kunt brengen, die in metselwerk niet meer gedaan worden; deels omdat dit onbetaalbaar is geworden en deels omdat simpelweg de vakkennis ontbreekt.

Wilt u meer informatie over de toepassing van steenstrips weten of wat de kosten en baten zijn voor uw woning indien u overweegt om uw woning te gaan isoleren? Dan kunt u uw vragen stellen door contact op te nemen met DURV!

Gevelbekleding

Gevelbekleding (een inleiding)

Bij mijn blog over Geïsoleerde Bouwsystemen spreek ik over Geïsoleerde Gevelbekledingssystemen, bestaande uit een isolatiepakket met verschillende mogelijkheden om af te werken. Ik zal daar in een volgend blog meer over vertellen, maar eerst moet ik beginnen met het ontstaan van het begrip Gevelbekleding.

Het begrip Gevelbekleding

Dit is een term waaronder in vele gevallen in Nederland werd verstaan de buitengevel of buitengevelafwerking. Een buitengevel bestond en bestaat in vaak nog steeds uit een gemetselde buitenwand. Vroeger functioneerde zo’n gemetselde wand ook als draagwand en was het daarmee een belangrijk onderdeel van de draagconstructie: deze meestal steens of anderhalfsteens muren droegen de vloeren en het dak van een gebouw. Verreweg het meeste (particuliere) onroerend goed dat voor 1960 is gebouwd, valt onder die categorie.

Heel voorzichtig werd in de eerste helft van de 20e eeuw de spouwmuurconstructie toegepast, die vanaf 1960 verplicht werd. De binnenmuur ging steeds meer de functie van draagconstructie overnemen en de buitenmuur kreeg een meer esthetische functie én een praktische functie, want de spouwmuur kon het regenwater beter tegenhouden. Het water dat door de buitenmuur was opgenomen werd afgevoerd aan de binnenzijde van de buitenmuur. Hierdoor werden de binnenmuren niet meer nat. Bovendien hadden de spouwen nog een extra voordeel: hij zorgde voor een isolerende werking!

Vanaf de zeventiger jaren (oliecrisis van 1973) werd de spouwmuur aangepast aan isolatie, dat in de spouw tegen de binnenmuur werd geplaatst. Er ontstond een nieuwe markt voor isolatiematerialen voor de spouw, waarvan glas- en steenwol naast EPS wel de bekendste zijn.

Isolatiematerialen

Ik zal later een aparte blog wijden aan de vele isolatiematerialen die in de loop der tijd zijn ontwikkeld. Wel is interessant om alvast te vermelden dat er tegenwoordig ook organische isolatiematerialen voor de spouw en voor een andere toepassingen zijn ontwikkeld, bijvoorbeeld gewonnen uit melkzuur van rietsuiker en grassoorten, uit hennep, etc. Naast ecologische voordelen hebben deze laatste categorie isolatiematerialen echter als nadeel dat ze nu nog relatief duur zijn.Er gelden inmiddels steeds strengere eisen in de bouw voor het energetisch bouwen; nu een EPC-eis van 0,4 en v.a. 1.1.2012 een EPC-eis van 0,0 voor de nieuwbouw. In het laatste geval moeten alle nieuwe gebouwen bijna energieneutraal zijn (BENG). Ook hier zal ik nog uitvoerig over schrijven, echter mijn punt is dat dit ongetwijfeld consequenties voor de spouwmuurconstructie zal hebben.

Einde van de spouwmuur?

Om straks aan alle energetische eisen te voldoen, creëer je met een spouwmuur wel een erg brede muur, wat weer zonde van de ruimte is in een gebouw of woning. Vandaar dat ik vrees dat de spouw zijn langste tijd gehad heeft en we steeds meer over zullen gaan naar draagconstructies met een isolatiepakket, afgewerkt met een dunne gevelbekleding. In landen zoals Duitsland, Oostenrijk en Zwitserland, waar men al langer (min of meer verplicht) meer aandacht schonk aan het beter isoleren van woningen, bouwt men om die reden al veel langer op die wijze: een draagconstructie, aangevuld met een isolatiepakket en afgewerkt met een stucsysteem (Putz) of steenstrips of iets dergelijks. Vandaar dat een dergelijke manier van bouwen zelfs in Nederland een steeds grotere toekomst tegemoet gaat. 

Isolatie met mortelweefsellaag (stucsysteem)

Isolatiesysteem met steenstrips

Dat wil niet zeggen dat er momenteel niet meer traditioneel met een spouwmuur wordt gewerkt. De komende paar jaar zal dit ook zeker het geval zijn, want zolang de strengste eis (EPC 0,0) nog niet verplicht is, zal men (de bouw kennende) nog graag vasthouden aan hetgeen men nu eenmaal gewend is. In een reactie van mij op een blogger over vernieuwingen in de bouw, waarin ik ook het einde van de traditionele spouwconstructie aankondigde, werd ik al meteen door een traditionalist om de oren geslagen met opmerkingen als: kijk maar om je heen, alleen maar spouw in de bouw! Dat is inderdaad nog steeds het geval, omdat men vaak de voordelen van andere manieren van bouwen nog onvoldoende onderzocht heeft en de isolatie-eisen nog niet hoog genoeg zijn.

Kortom, de markt vraagt er nog niet om, dus waarom zal de bouw veranderen? Dat men u als klant daarmee tekort doet en in feite ook zichzelf, want veranderingen dienen zich binnen enkele jaren wel degelijk aan, daar staat men over het algemeen niet bij stil.

Mijn volgende blog zal gaan over andere vormen van gevelbekleding, die veelal eerst bij renovatie van gebouwen zal worden toegepast, maar ook steeds vaker bij nieuwbouw.