Category Archives for Duurzame Oplossingen

Spuitkurk, concurrent van pleisterwerk?


Spuitkurk is voor velen in Nederland misschien nog een onbekend gevelbekledingsmateriaal. Toch is het al op een flink aantal projecten met succes toegepast. Vandaar dat er steeds meer belangstelling ontstaat voor dit unieke product.

Voorbeeld van spuitkurk

Al eerder is het beschreven als een alternatief voor pleisterwerk en inderdaad, zo zou je het zeker kunnen omschrijven.
Ook zou je spuitkurk een coating kunnen noemen, een elastische coating.
Dat laatste maakt de vergelijking met pleisterwerk weer minder juist, want pleisterwerk is alles behalve elastisch.
Misschien moeten we die elasticiteit even vasthouden, want dat maakt dit product juist zo uniek. Een andere vergelijking van spuitkurk met pleisterwerk, die in meerdere opzichten niet helemaal opgaat, is het verschil in prijs. Pleisterwerk is goedkoper dan spuitkurk, weliswaar in aanschaf, maar niet op de lange termijn; dan is spuitkurk juist goedkoper. Zeker, als je de garantietermijn van 20 jaar in acht neemt, die voor spuitkurk geldt.

Laat ik het uitleggen.
Pleisterwerk is bij aanschaf gemiddeld ongeveer € 25,00 à € 30,00 p.m2 goedkoper dan spuitkurk. Met andere woorden, als je de gevel van je woning wil laten spuitkurken of pleisteren, dan scheelt dit serieus geld als je voor het laatste kiest. Stel, je hebt aan buitengevels een oppervlak van zo’n 150 m2, dan is het prijsverschil bij aanschaf al gauw € 3.750,— tot € 4.500,—.

Echter, nu komen we op het punt van elasticiteit.
Pleisterwerk vormt een starre afwerklaag op een gevel. Het is in feite hard materiaal, dat onder invloed komt te staan van wisselende weersomstandigheden, zoals zon, regen, wind en vorst. De gevels worden nat en drogen weer op, maar het pleisterwerk krijgt ook met uitzetting en krimp te maken, zodat het op een gegeven moment onderhoud behoeft. Dat moment breekt aan zo tussen de vijf en zeven jaren. Dan worden namelijk haarscheurtjes in de pleisterlaag zichtbaar, omdat vervuiling zich juist daar het meest aftekent. Iedere gevel wordt namelijk enigszins vuil, maar bij pleisterwerk wordt dit het meest zichtbaar in de haarscheurtjes. Dat is het moment om de gepleisterde gevel te reinigen en vervolgens opnieuw te laten schilderen. Dat schilderen, als je het laat doen, kost zo’n € 25,00 à € 30,00 p.m2. Dat zijn bekende bedragen, namelijk dezelfde bedragen van het prijsverschil tussen pleisterwerk en spuitkurk, die ik hiervoor noemde.

Voorbeeld van scheur in pleisterwerk

Maar daarmee zijn we er nog niet.
Zoals ik al eerder zei, wordt op een gespuitkurkte buitengevel 20 jaar garantie op de spuitkurk gegeven. In die periode moet pleisterwerk nog zeker twee keer gereinigd en geschilderd worden.
Ik zou zeggen, tel uit je verlies. In een periode van twintig jaar ben je uiteindelijk € 50,00 à € 60,00 p.m2 meer kwijt dan in het geval je meteen spuitkurk had laten aanbrengen aan je buitengevel.
Dát noem ik nog eens serieus geld, immers in het geval van mijn voorbeeld van zojuist praten we al gauw over € 7.500,— à € 9.000,00! Overigens, mocht dit onderhoud niet plaatsvinden, dan worden de haarscheurtjes alleen maar groter en moet het pleisterwerk gerepareerd worden. Over het algemeen ben je dan nog meer geld kwijt. Daartegenover staat dat de kans heel groot is, dat spuitkurk, juist wegens zijn of haar elasticiteit, nog veel langer goed blijft dan zo’n garantieperiode van 20 jaar. Dat is bij pleisterwerk in ieder geval niet aan de orde en zul je structureel om de 5 á 6 jaar het noodzakelijke onderhoud moeten (laten) plegen.

Is er dan helemaal geen onderhoud nodig bij spuitkurk?
Ik zei al eerder dat iedere gevel op den duur enigszins vuil wordt. Dit kan ook voor spuitkurk gelden, echter dankzij de elastische eigenschappen van spuitkurk, kan een hiermee afgewerkte gevel gerust gereinigd worden met een hogedrukspuit. Met beleid overigens, maar dat spreekt voor zich. Bovendien neemt spuitkurk geen vocht op en kan het temperatuursverschillen met gemak weerstaan. Ook zul je dankzij deze eigenschappen een gespuitkurkte wand niet zomaar beschadigen, terwijl dit met pleisterwerk wegens z’n starheid eerder het geval zal zijn. Lees dit artikel over meer eigenschappen van spuitkurk.

Hoe zit het met garanties?
Op pleisterwerk voor buitenafwerking wordt over het algemeen 3 jaar garantie gegeven, met dien verstande dat dit geldt voor een niet-geïsoleerde ondergrond. Voor pleisterwerk aangebracht op een geïsoleerde ondergrond kan bijvoorbeeld een verzekerde garantie van 10 jaar afgesloten worden op het gehele systeem, dus inclusief isolatie. Verschillende verzekeringen met ook weer verschillende bijbehorende voorwaarden kunnen van toepassing zijn, dus dat kan heel divers liggen. Zo kan bijvoorbeeld de premie afhankelijk zijn van de grootte van een project, kan het uitmaken of een stukadoorsbedrijf wel of niet komo-gecertificeerd is en kan het aantal inspectiebeurten variëren per verzekering. De laatste zijn weer nodig om aan de van toepassing zijnde garantiebepalingen te voldoen. Vooral de inspectiebeurten kunnen de kosten behoorlijk doen oplopen, dus het is van te voren erg goed uitkijken met wie je zaken gaat doen en op basis van welke voorwaarden. De premie bij de woning uit mijn eerder genoemd voorbeeld van 150 m2, zal bij toepassing van een geïsoleerd systeem met pleisterafwerking al gauw zo’n € 7,00 p.m2 kosten en bij een groter project van bijvoorbeeld 10 à 20 woningen zal de premie rond de € 5,00 p.m2 liggen. Daar tegenover staat dat bij spuitkurk alleen op de kurkafwerking een garantie van 20 jaar wordt afgegeven, mits deze spuitkurklagen zijn aangebracht door een gecertificeerde spuitkurkspuiter. Ik zeg hier met nadruk spuiter, want een bedrijf kan hiervoor niet gecertificeerd zijn, enkel een daartoe opgeleide spuiter! In samenwerking met de importeur van de spuitkurk wordt beoordeeld of de ondergrond geschikt is om onder garantie te spuiten met spuitkurk.

Artist impression woning te Monster

Inmiddels heb ik al verschillende mensen kunnen overtuigen om toch serieus spuitkurk te overwegen op grond van bovengenoemde argumenten. Een voorbeeld hiervan staat in Monster, waarover ik vorig jaar schreef op mijn website (lees hier het artikel). Het echtpaar dat deze woning bezit wilde niets van pleisterwerk weten, juist wegens de kwetsbaarheid van de pleister, zeker vlak aan de kust. Toen ik vervolgens over de eigenschappen van spuitkurk vertelde, werd men enthousiast. Het resultaat is eind vorig jaar opgeleverd. De trotse heer des huizes heeft mij kortgeleden gebeld en ik ga binnenkort zeer zeker even op bezoek om dan meteen wat foto’s van hun ‘nieuwe’ woning te maken. Uiteraard zal ik u later de resultaten op mijn website tonen.


Spouwmuurisolatie, de meest geldbesparende vorm van isolatie?

Onlangs zat ik in overleg met enkele gemeenteambtenaren en een bureau dat bewoners van de betreffende gemeente moet inspireren tot verduurzaming middels een energiecheck. Tot mijn verbazing werd door dit bureau het fenomeen spouwmuurisolatie nogal gepropageerd en dat is nu juist een methode die op z’n zachtst gezegd bepaald niet mijn voorkeur geniet. Vandaar dat ik hier iets over wil zeggen.

Regelmatig krijg ik zoals zovelen via mijn mailbox aanbiedingen voor spouwmuurisolatie. Het is de meest geldbesparende manier van isoleren, zo wordt vaak beloofd.

Inderdaad is het goedkoper dan bijvoorbeeld een schil-isolatie d.m.v. een geïsoleerd gevelbekledingsysteem. Ook isoleren aan de binnenzijde van een woning is arbeidsintensiever en mede daardoor duurder en geeft vaak veel overlast. Dit laatste kan ook zeker als een bezwaar gezien worden. Spouwmuurisolatie wordt vanaf de buitenzijde aangebracht en geeft tenslotte geen rommel. Het is relatief goedkoop en u bespaart voortaan op energie tot zo’n € 220,— per jaar bij een tussenwoning (Bron: milieucentraal), wat wilt u nog meer?

Wat dat betreft ziet het er allemaal rooskleurig uit, maar er zijn ook wel wat opmerkingen over deze manier van isoleren te maken.

Als eerste kan gezegd worden, dat u met spouwmuurisolatie uw woning zeker niet energieneutraal zult maken. De spouw is over het algemeen 2 cm (volgens het Bouwbesluit van 2012) – 5 cm breed (zoals men het pas veel later voorschreef), dat betekent dat de mate van isolatie beperkt wordt door de ruimte die deze spouw biedt. De isolatiewaarde uitgedrukt in R zal bij spouwmuurisolatie tussen de 0,6 en 1,8 liggen.

Om uw woning energieneutraal te maken, zullen de gevels van uw woning zeker een niveau van R 7,5 moeten halen; uitgedrukt in het isolatiemateriaal EPS is dit een dikte van zo’n 24 cm! De werking van  spouwmuurisolatie is dus zeer beperkt, maar het is uiteraard beter dan niets doen; zeker als uw budget niet meer ruimte biedt.

Maar daarnaast kunnen er nog wat bezwaren kleven aan het vullen van een spouw.

Vooral in het begin van het toepassen van de spouwmuurconstructie werd de spouw regelmatig en geheel ten onrechte gebruikt als een ruimte om bouwvafval in te gooien.

Tijdens het metselen ontstonden vaak speciebaarden, die zeker bij een smalle spouw lastig met een metseltroffel waren te verwijderen. Veel spouwmuren van woningen en andere gemetselde gebouwen kennen dit verschijnsel, helaas. Vaak valt specie tijdens het metselen van gevelstenen in de spouw. Dit verschijnsel wordt heel treffend valspecie genoemd, waar ik straks nog een opmerking over heb.

Op al die plekken waar zich bouwafval, speciebaarden en valspecie bevinden kan geen isolatiemateriaal komen. Erger nog, daar komen na spouwmuurisolatie nu juist problemen!  Op de plekken waar geen isolatiemateriaal kan komen zullen zich bij koudere temperaturen vochtproblemen voor gaan doen, door zgn. koudebruggen. In de binnenlucht bevindt zich namelijk waterdamp, die op plekken met een koudebrug gaat condenseren met als resultaat vochtproblemen tot vaak schimmelvorming binnen in de woning. Op die plekken heeft u een lek in uw isolatie.

Ook als de buitengevel zich in een slechte conditie bevindt, bijvoorbeeld met slecht voegwerk, dan is de kans groot dat spouwmuurisolatie door indringend vocht minder goed isoleert, zelfs de veroorzaker kan zijn van vochtproblemen. De buitengevel van uw woning moet zich dus ook aan de buitenkant in een goede conditie bevinden, mocht u spouwmuurisolatie willen toepassen.

Nu betekent isoleren bewust ventileren, d.w.z. u heeft, als het goed is uitgevoerd, door de toepassing van isolatie alle kieren en naden van de gevels dichtgemaakt, waardoor overtollig vocht niet automatisch wordt afgevoerd. U zult dus bewust moeten ventileren. Hoe u moet ventileren, zijn verschillende methodes voor en voert nu iets te ver om te bespreken, maar om de atmosfeer in uw woning gezond te houden kunt u ventileren niet nalaten. Schimmel en vocht, dat door koudebruggen ontstaat, valt echter niet weg te ventileren en zorgt tot overmaat van ramp voor een slecht en ongezond binnenklimaat.

Om te beoordelen of een spouw schoon genoeg is om na te isoleren, wordt een endoscopisch onderzoek uitgevoerd, waarbij met een camera in de spouw gekeken wordt. Ook kan bij die gelegenheid de gevel beoordeeld worden of deze zich in een goede conditie bevindt.

 

 

Terug naar mijn gesprek bij de gemeente. Ik vroeg aan de woordvoerder van het bureau, wie vanuit zijn advies zo’n spouwmuur eigenlijk inspecteert. “Het bedrijf dat gaat isoleren!” , was het antwoord. Dat is inderdaad de praktijk,  dus zo’n geval waar de slager zijn eigen vlees keurt. Het blijkt dat men zelden een spouw zo slecht vindt, dat deze niet gevuld kan worden met isolatie.

Nu mijn opmerking over valspecie. Om te bewijzen dat er niet altijd goed geïnspecteerd wordt, nodig ik u uit om eens wat sites te bezoeken, waar gevraagd wordt om spouwmuren schoon te maken. Meestal is dit  i.v.m. problemen die ontstaan zijn door na-isolatie van spouwmuren. Dit zijn dus de gevallen waar zich rommel en valspecie in de spouwen bleek te bevinden; gewoon zoeken op valspecie en u komt het vanzelf tegen. Gegarandeerd dat in die gevallen van te voren de spouw is onderzocht, maar waar toch na-geïsoleerd is. De bewoners zitten later met de problemen. 

Ik sprak iemand van een bedrijf, dat gespecialiseerd is in onderhoud aan vastgoed. Hij vertelde mij, dat zij juist regelmatig werk hebben aan herstelwerkzaamheden aan gevels “dankzij” na-isolatie van spouwmuren.

Vandaar een welgemeend advies. Als u toch besluit om de spouwmuren van uw woning te laten na-isoleren, laat dan door een onafhankelijke partij een endoscopisch onderzoek uitvoeren, zodat u verzekerd bent van een onafhankelijk advies. Ook als de klus geklaard is, kan het geen kwaad om uw nu geïsoleerde gevel door dezelfde onafhankelijke partij te laten checken, of de spouw overal goed gevuld is met isolatiemateriaal.

Mocht u overwegen om uw woning of gebouw te (laten) voorzien van een betere vorm van isolatie, dan kunt u gerust contact met mij opnemen voor een onafhankelijk advies.

 

Energieneutraal Wonen

Energieneutraal Wonen

Wilt u weten welke maatregelen u kunt nemen om uw woning te isoleren?

U kunt uw woning aan de binnenkant isoleren, bijvoorbeeld uw dak als u overal tenminste goed bij kunt komen. Ook van ieder vertrek kunt u de de wanden die aan de buitenmuur grenzen isoleren en als u onder de vloer kunt komen, dan zijn daar ook verschillende oplossingen voor om deze te isoleren. Het probleem is echter dat er gemakkelijk kieren en naden overblijven die niet geïsoleerd worden, waardoor koudebruggen zullen ontstaan. Dat levert meestal tocht en zelfs schimmel op i.v.m. condensvocht dat ontstaat bij de kieren en onvoldoende de mogelijkheid krijgt om weg te ventileren.

Om met het laatste te beginnen, als u gaat isoleren moet u ook ventileren en hoe beter u isoleert, hoe meer natuurlijke ventilatie tekort gaat schieten en u mechanisch zult moeten ventileren. Aan de binnenkant isoleren levert vaak veel problemen op: de aan te pakken ruimtes moeten ontruimd worden, veel timmerwerk, vloerbedekking aanpassen, veel stof, kortom kamperen in uw eigen huis en met als resultaat naden en kieren. Dat laatste levert koudebruggen op en tocht bij koud weer. Een zolder zal nog wel gaan, maar tegenwoordig heb je prachtige isolatieproducten voor het dak, die op de panlatten worden geplaatst (vaak moet hier wel enig aanpassingswerk bij plaatsvinden) en daarna kunnen de dakpannen worden teruggelegd. Als uw woning spouwmuren heeft, dan biedt dat enige nuttige ruimte die u kunt vullen met isolatiemateriaal. Hier kleven echter enige beperkingen en bezwaren aan. De beperkingen zijn, dat de ruimte zo beperkt is als de spouw breed is (2, 4 of 6 cm?) en veel spouwen niet altijd even schoon zijn. Hoe meer rommel in de spouw, des te minder ruimte om te isoleren.

Bovendien waar helemaal geen ruimte is, omdat de metselaar dacht dat de spouw bedoeld was om rommel in te dumpen, valt niets te isoleren. Hier krijgt u te maken met koudebruggen en de veroorzakers van vochtplekken in de gevel (als dat probleem zich al niet eerder had voorgedaan). De bezwaren zijn dat u maar beperkt en vaak niet efficiënt kunt isoleren, waardoor het rendement op uw investering slechts beperkt zal blijven. Het voordeel, dat het goedkoper is in aanschaf, geeft u op termijn weer dubbel en dwars uit voor teveel aan energiekosten. U kunt geluk hebben met de vochtplekken, omdat u schone spouwmuren heeft, maar de beperking tot isolatie blijft.

Beter is het om uw gevels van buiten te isoleren. U kunt daarmee veel verder gaan om uw rendement op uw investering te optimaliseren. U kunt daarmee luchtdicht isoleren, waarmee koudebruggen voorkomen worden. Tevens krijgt uw gevel een facelift, waarmee gevelonderhoud tot een veel later tijdstip wordt verschoven en dat leidt tot een waardestijging van uw woning.

Een veel lagere energierekening en het feit dat u voor langere tijd geen gevelonderhoud hoeft te plegen, een factor waar vaak niet mee gerekend wordt, maar wel degelijk van invloed dient te zijn, biedt op langere termijn veel meer financieel voordeel dan een beperkte investering met isolatie, aangevuld met zonnepanelen.

Het verstandigste is om naar een optimalisatie te zoeken van maatregelen, waarbij zo goed mogelijk wordt geïsoleerd en op basis daarvan de energiebehoefte van uw huishouden wordt bepaald. U kunt zelf het beste beoordelen hoe u leeft of wenst te leven en wat u daarvoor nodig heeft. Met deze informatie zal blijken dat u zeer waarschijnlijk beperkt hoeft te investeren in zonnepanelen en/of andere apparatuur om desnoods energieneutraal (gemeten over een jaar) verder te wonen.

Er zijn berekeningsmodellen (zie informatie over TCO) die u dat kunnen laten zien en die mee kunnen helpen de eventuele financiering voor zo’n investering in energiebesparende maatregelen te verkrijgen.

Gevelbekleding

Gevelbekleding (een inleiding)

Bij mijn blog over Geïsoleerde Bouwsystemen spreek ik over Geïsoleerde Gevelbekledingssystemen, bestaande uit een isolatiepakket met verschillende mogelijkheden om af te werken. Ik zal daar in een volgend blog meer over vertellen, maar eerst moet ik beginnen met het ontstaan van het begrip Gevelbekleding.

Het begrip Gevelbekleding

Dit is een term waaronder in vele gevallen in Nederland werd verstaan de buitengevel of buitengevelafwerking. Een buitengevel bestond en bestaat in vaak nog steeds uit een gemetselde buitenwand. Vroeger functioneerde zo’n gemetselde wand ook als draagwand en was het daarmee een belangrijk onderdeel van de draagconstructie: deze meestal steens of anderhalfsteens muren droegen de vloeren en het dak van een gebouw. Verreweg het meeste (particuliere) onroerend goed dat voor 1960 is gebouwd, valt onder die categorie.

Heel voorzichtig werd in de eerste helft van de 20e eeuw de spouwmuurconstructie toegepast, die vanaf 1960 verplicht werd. De binnenmuur ging steeds meer de functie van draagconstructie overnemen en de buitenmuur kreeg een meer esthetische functie én een praktische functie, want de spouwmuur kon het regenwater beter tegenhouden. Het water dat door de buitenmuur was opgenomen werd afgevoerd aan de binnenzijde van de buitenmuur. Hierdoor werden de binnenmuren niet meer nat. Bovendien hadden de spouwen nog een extra voordeel: hij zorgde voor een isolerende werking!

Vanaf de zeventiger jaren (oliecrisis van 1973) werd de spouwmuur aangepast aan isolatie, dat in de spouw tegen de binnenmuur werd geplaatst. Er ontstond een nieuwe markt voor isolatiematerialen voor de spouw, waarvan glas- en steenwol naast EPS wel de bekendste zijn.

Isolatiematerialen

Ik zal later een aparte blog wijden aan de vele isolatiematerialen die in de loop der tijd zijn ontwikkeld. Wel is interessant om alvast te vermelden dat er tegenwoordig ook organische isolatiematerialen voor de spouw en voor een andere toepassingen zijn ontwikkeld, bijvoorbeeld gewonnen uit melkzuur van rietsuiker en grassoorten, uit hennep, etc. Naast ecologische voordelen hebben deze laatste categorie isolatiematerialen echter als nadeel dat ze nu nog relatief duur zijn.Er gelden inmiddels steeds strengere eisen in de bouw voor het energetisch bouwen; nu een EPC-eis van 0,4 en v.a. 1.1.2012 een EPC-eis van 0,0 voor de nieuwbouw. In het laatste geval moeten alle nieuwe gebouwen bijna energieneutraal zijn (BENG). Ook hier zal ik nog uitvoerig over schrijven, echter mijn punt is dat dit ongetwijfeld consequenties voor de spouwmuurconstructie zal hebben.



Einde van de spouwmuur?

Om straks aan alle energetische eisen te voldoen, creëer je met een spouwmuur wel een erg brede muur, wat weer zonde van de ruimte is in een gebouw of woning. Vandaar dat ik vrees dat de spouw zijn langste tijd gehad heeft en we steeds meer over zullen gaan naar draagconstructies met een isolatiepakket, afgewerkt met een dunne gevelbekleding. In landen zoals Duitsland, Oostenrijk en Zwitserland, waar men al langer (min of meer verplicht) meer aandacht schonk aan het beter isoleren van woningen, bouwt men om die reden al veel langer op die wijze: een draagconstructie, aangevuld met een isolatiepakket en afgewerkt met een stucsysteem (Putz) of steenstrips of iets dergelijks. Vandaar dat een dergelijke manier van bouwen zelfs in Nederland een steeds grotere toekomst tegemoet gaat. 



Isolatie met mortelweefsellaag (stucsysteem)



Isolatiesysteem met steenstrips

Dat wil niet zeggen dat er momenteel niet meer traditioneel met een spouwmuur wordt gewerkt. De komende paar jaar zal dit ook zeker het geval zijn, want zolang de strengste eis (EPC 0,0) nog niet verplicht is, zal men (de bouw kennende) nog graag vasthouden aan hetgeen men nu eenmaal gewend is. In een reactie van mij op een blogger over vernieuwingen in de bouw, waarin ik ook het einde van de traditionele spouwconstructie aankondigde, werd ik al meteen door een traditionalist om de oren geslagen met opmerkingen als: kijk maar om je heen, alleen maar spouw in de bouw! Dat is inderdaad nog steeds het geval, omdat men vaak de voordelen van andere manieren van bouwen nog onvoldoende onderzocht heeft en de isolatie-eisen nog niet hoog genoeg zijn.

Kortom, de markt vraagt er nog niet om, dus waarom zal de bouw veranderen? Dat men u als klant daarmee tekort doet en in feite ook zichzelf, want veranderingen dienen zich binnen enkele jaren wel degelijk aan, daar staat men over het algemeen niet bij stil.

Mijn volgende blog zal gaan over andere vormen van gevelbekleding, die veelal eerst bij renovatie van gebouwen zal worden toegepast, maar ook steeds vaker bij nieuwbouw.

Geïsoleerde Bouwsystemen

Geïsoleerde Bouwsystemen

De Historie

De traditionele bouwwijze met spouw is uit of beter gezegd bijna achterhaald. Door de steeds stijgende isolatie-eisen is deze conventionele bouwmethode moeilijk vol te houden. De traditionele spouwmuur was ooit 24 cm breed, d.w.z. 2 x 10 cm aan binnenmuur en buitenmuur, met daartussen 4 cm luchtspouw (is ook wel 2 cm geweest).

Begin jaren zeventig gingen we isoleren in de spouw met glas- en steenwol en later ook met EPS en PUR in allerlei variaties. De tegenwoordige EPC-eis van 0,4 vertaalt zich in een Rc-waarde voor bijvoorbeeld de gevel van 4,5. In een uitstekend isolatiemateriaal als EPS in de kwaliteit 150 SE moet je toe naar een dikte van 15 cm (Rc 4,41 + isolatiewaarde van stenen muren= > 4,5). Dit betekent dat een traditionele gevel met de genoemde 2 x 10 cm, vermeerderd met een luchtspouw van 2 cm + 15 cm EPS 150 SE dit een muurdikte oplevert van 37 cm. Met de EPC-eis van 0,0 per 1.1.2020 vertaalt zich dit in een isolatielaag met hetzelfde materiaal van 25 cm (Rc 7,35 + isolatiewaarde van stenen muren= > 7,5). Dat levert zelfs een muur van 47 cm op.

Wel een beetje dik, nietwaar? Zonde van de ruimte. Sommige traditionalisten beweren nog steeds dat je een spouwconstructie nodig hebt om vocht van buitenaf tegen te houden. Dat was wel de reden waarom de spouw in de bouw is geïntroduceerd. Toch kan men heel goed uit de voeten met de methodes die ik hieronder ga beschrijven.







Het kon en kan anders

In veel landen o.a. zoals bij onze oosterburen wordt een binnenwand van keramische snelbouwblokken gemetseld of gelijmd, waarop een isolatiepakket wordt aangebracht en vervolgens afgewerkt met stucmateriaal (Putz) of ter hoogte van ons land met keramische strips. Er kunnen natuurlijk ook andere bekledingsmaterialen worden toegepast, echter dat wordt verder besproken bij Geïsoleerde Gevelbekledingssystemen (GGS).

Dergelijke snelbouwblokken zijn ca. 14 cm dik (bij laagbouw), waarop eenzelfde dikte aan isolatie wordt toegepast, terwijl keramische strips 15 à 20 mm dik zijn en worden de muren respectievelijk 31 cm en 41 cm dik. Nog steeds tamelijk dik, maar het scheelt toch! Een isolatiepakket bestaat meestal uit EPS, dat vochtdicht is en toch dampopen. Dat is de reden waarom EPS uitermate geschikt is om als isolatiepakket te dienen, mits het dauwpunt in de isolatie zit.

In een latere blog en bij GGS zal ik hier op terugkomen. In de plaats van snelbouwblokken kunnen eventueel ook kalkzandsteen lijmelementen toegepast worden, of gasbetonblokken. Gasbeton heeft als voordeel dat het van zichzelf al een hogere R(m)-waarde heeft. Om een voorbeeld te noemen: een dragend wand van 15 cm gasbeton heeft een R-waarde van 0,93 + 22,5 cm EPS 150 SE brengt dit op een totaal van Rc 7,55. De totale wanddikte wordt nu inclusief een afwerking van keramische strips ca 40 cm. Bij een Rc van 4,61 wordt zo’n wand slechts 30 cm dik. Voor kleinschalige en middelgrote bouw zijn toepassing van bovengenoemde materialen uitermate geschikt. Dit soort materialen houden de binnentemperatuur vast (warmte accumulerend vermogen) en zijn uitstekend voor het creëren van aangenaam binnenklimaat, zonder al te veel kunstgrepen.

Later zal ik hier meer informatie over geven, want hier valt uiteraard veel over te vertellen. In Nederland zijn al sinds de crisis van de jaren tachtig (vorige eeuw) prefab-systemen als Hout Skelet Bouw (HSB) geïntroduceerd, overgewaaid uit Canada en Scandinavië. Dit zijn over het algemeen uitstekend geïsoleerde systemen waar men voorlangs kan metselen, maar ook eventueel ‘putz’ of strips op kan aanbrengen. Er zit echter geen massa in woningen gebouwd met dit soort systemen, alleen hooguit in de (beton)vloeren, dus het binnenklimaat moet meer beïnvloed worden. Daarnaast zijn andere prefabsystemen ontwikkeld, meestal van beton voorzien van een isolatiepakket en ingestorte gevelstenen, e.d. Het grote voordeel van dit soort systemen is dat er grotere series tegelijk mee gebouwd kunnen worden in een beperkte tijd. Natuurlijk vereist dit wel een bepaalde voorbereidings- en productietijd in de betreffende fabrieken, voordat deze wanden op de bouwplaats worden gemonteerd tot woningen.

Meer recent

Meer recent zijn nog betere geïsoleerde bouwsystemen ontwikkeld, die je alleen aan weerszijden hoeft te bekleden met een ‘putz', strips, natuursteen, of andere materialen. Deze geïsoleerde bouwsystemen van EPS 150 SE zijn ca 30 cm dik en hebben een R waarde van 7,5. Met een afwerking van aan weerskanten een mortelweefsellaag en aan de buitenzijde van baksteen strips zijn deze wanden niet dikker dan 33 á 34 cm, én bijzonder licht van gewicht.Het zullen met name deze systemen naast HSB en draagmuren (gestapeld of in prefab) met diverse isolatiesystemen zijn, die de traditionele spouwconstructies gaan vervangen. Het feit dat er tegenwoordig bijna geen metselaars meer worden opgeleid, helpt deze ontwikkeling ook een handje.



Een hoek maken met een
Passief Bouwblok



HSB gevel met EPS, klaar om bekleed te worden met steenstrips voor prefabwoning



Prefabwoning, klaar voor transport naar bouwplaats

Als laatste

Als laatste wil ik nog enkele opmerkingen plaatsen bij al dit isoleren. Het gerenommeerde ingenieursbureau Nieman heeft allerlei onderzoek gedaan op het gebied van EPC eisen en de vertalingen hiervan in Rc waarden voor vloeren, wanden en daken uitgedrukt. Nieman stelt dat bij ambities richting EPC= 0 het gebruik van duurzame energie noodzakelijk is. Dit wordt expliciet zo gesteld, omdat de effecten van steeds dikker isoleren dan het niveau behaald bij een EPC van 0,4 zo minimaal zijn, dat het veel interessanter is om naar andere energiebesparende maatregelen te kijken. Denk hierbij aan compact en koudebrugvrij bouwen, kierdichting, het toepassen van moderne installaties en het zelf opwekken van duurzame energie. Er komt dus veel meer bij kijken dan alleen maar isoleren.