Steenstrips in opmars

In mijn stukje over gevelbekleding (een inleiding) sprak ik al over de spouwmuur, waarvan de buitenmuur zowel een esthetische als een praktische functie (tegenhouden van regenwater) heeft.

Stenencultuur
Wat dat esthetische betreft, in Nederland hebben we een ‘stenencultuur’, ofwel we zijn er min of meer aan gewend dat verreweg de meeste woningen en kantoorpanden, de laatste in steeds mindere mate, met gevelstenen gebouwd zijn en worden. Dat is al honderden jaren het geval, maar dat is inmiddels in meerdere opzichten  aan het veranderen. Een van die veranderingen is, dat er inmiddels een dringend tekort is aan mensen om deze stenen te verwerken tot die herkenbare muren, waar we al eeuwen mee te maken hebben. Zie voor meer informatie hierover in het bovengenoemde stukje.

Maar er is meer aan de hand.


Hierna worden van een pas gemetselde spouwmuur de voegen uitgekrabd.


De keuze voor steenstrips

Aangezien stenen eigenlijk alleen nog maar een esthetische functie hebben, is het in feite onzin om ze zo dik te bakken zoals dat tegenwoordig nog gebeurt, namelijk zo’n 9 cm (België), 10 cm (Nederland) tot 11,5 cm (Noord-Duitsland). Je kunt ze ook veel dunner maken, nl. 10, 15 of 20 mm dik en dan noemen we dit strips: steenstrips. Zo zijn er zelfs nog dunnere strips, maar daarover later. Consequentie van het toepassen van steenstrips is wel, dat er op een andere manier gebouwd moet worden.

Ook worden we door allerlei maatschappelijke veranderingen, zoals het Klimaatakkoord van Parijs en de energieagenda van onze overheden, er min of meer toe gebracht om aan energiebesparing te doen en ligt er een logisch compromis voor de hand: isoleren met toch dezelfde uitstraling die we gewend waren, namelijk een bekleding met steen(strips).

In landen als Duitsland en de berglanden Oostenrijk en Zwitserland is men Nederland al een fiks aantal jaren voor. Men is daar al veel langer gewend om zwaar te isoleren. Niet alleen  uit milieu overwegingen, maar ook om op energie te besparen en uit oogpunt van comfort. Energie besparen levert nu eenmaal geld op en waarom zou je dat laten? Een spouwmuur kent men daar niet en toen ik in Oostenrijk eens vertelde hoe  wij in Nederland bouwen, keek men mij verwonderd aan. Overdreven gecompliceerd bouwen, zonder wezenlijk effect, althans niet op gebied van isolatie en comfort.

In genoemde landen heeft men al jaren geleden gezien dat met een draagconstructie van holle baksteenblokken, aangevuld met een dikke isolatielaag en een meestal gestucte afwerking (Putz), er veel meer effect werd gesorteerd dan met onze spouwconstructie. Bovendien vond men onze bouwmethode een vrij ingewikkeld proces en ik denk dat men daar gelijk in had.


“Een spouwmuur kent men daar (in Oostenrijk) niet”

De steenindustrie in Nederland is steeds meer gaan begrijpen, dat het metselen behoorlijk in de gevarenzone terecht is gekomen. Er is inmiddels al zoveel vraag naar steenstrips dat de enkele steenzagerijen die Nederland rijk is momenteel overuren draaien. Het blijkt zelfs een exportproduct te zijn, want de Nederlandse steen in stripvorm schijnt in verschillende landen vrij populair te zijn. De vraag is dus gerechtvaardigd: waarom bakken we die stenen nog zo dik? In Duitsland zijn verschillende steenbakkers in het verleden overgegaan op het bakken van strips, met vaak verbluffende resultaten.


Voorbeeld van een strip van 16 mm dik, die ik toevallig nog op mijn bureau heb liggen. Het is een zgn. splijtstrip, waarvan er twee aan elkaar worden gebakken en daarna in tweeën worden gespleten (vandaar de naam). Deze strip is in dit geval ook nog eens zwart geglazuurd; als steen is deze bijna onbetaalbaar. Deze strip komt uit een partij die is gebruikt bij een gevelrenovatie aan een appartementengebouw in Den Haag.

Eenmaal verwerkt aan de gevel, bijvoorbeeld gelijmd op een isolatielaag, valt de gevel niet van een gemetselde muur te onderscheiden. Je vraagt je met recht af, waarom we niet eerder op dat idee zijn gekomen?


Op deze foto zijn gebakken (dus niet gezaagde!) strips afgebeeld in een zeer moderne versie. Architecten kunnen hier zeer fraaie gevels mee maken!


Soorten steenstrips

Je hebt dus gezaagde (bak)steenstrips en gebakken steenstrips, waarbij het bakproces van de laatste te vergelijken is met dat van tegels. Zowel voor de hoeken van gebouwen als voor de neggen bij kozijnen worden zgn. hoekstrips gebakken. Werkelijk, eenmaal verwerkt is het niet van echte stenen te onderscheiden.

Daarnaast heb je ook de zgn. kunststof strips, die eruit zien als gebakken strips, echter waarbij mineraal materiaal gebonden wordt door kunststof en gekleurd met kleurstoffen. Een kwalitatief goed product onder deze strips is de zgn. Meldorfer strip, die zelfs nog met de hand wordt gemaakt en voor 93% uit mineraal materiaal bestaat en verder uit een beetje bindmiddel en kleurstoffen. 

Bovendien is de lijm meteen de voeg, dus dat scheelt extra werk, terwijl de voeg nooit meer vervangen hoeft te worden. De Meldorfer strip bestaat overigens al 35 jaar in Duitsland en is dus geenszins nieuw te noemen.

 

Deze foto’s zijn recent genomen van een gevelrenovatie met Meldorfer strips van ruim 25 jaar geleden aan de Van Wassenaersheuvel te Oosterbeek. De gevels zien er nog steeds bijzonder “gaaf“ uit.


Conclusie

Kortom, er zijn momenteel grote veranderingen gaande in de (bouw)markt met ‘nieuwe’ producten, terwijl er in dit geval ogenschijnlijk aan het karakter in esthetische zin weinig verandert of tenminste hoeft te veranderen aan de Nederlandse gebouwen.

Bovendien durf ik de stelling aan dat er in kwalitatieve zin veel verbeterd wordt in de bouw, vooral aan wooncomfort en besparing aan energie en dat is heel wat waard! Daar komt nog bij dat je met strips accenten en verfraaiingen aan kunt brengen, die in metselwerk niet meer gedaan worden; deels omdat dit onbetaalbaar is geworden en deels omdat simpelweg de vakkennis ontbreekt.

Wilt u meer informatie over de toepassing van steenstrips weten of wat de kosten en baten zijn voor uw woning indien u overweegt om uw woning te gaan isoleren? Dan kunt u uw vragen stellen door contact op te nemen met DURV!

Pieter Magré

Pieter Magré werkt al zijn hele werkzame leven in de bouwsector. Vanuit de verschillende functies die hij heeft bekleed is hij gewend om met alle partijen in het bouwproces te communiceren: vanaf producent, handel, acquisitie, applicatie, bouwer van klein tot groot, architect tot ontwikkelaar. Veranderingen in de markt en demografische ontwikkelingen hebben hem doen besluiten zijn ervaringen met de actualiteit te verbinden door het schrijven van blogs en mee te werken aan DURV!

Laat hier een reactie achter

Leave a Reply:
x
Wilt u op de hoogte blijven van nieuwe blogs van DURV? Laat dan hier uw gegevens achter...